Sennik Egipski

Sny i senniki w kulturach starożytnych

Sennik Egipski jest zbiorem najczęsciej spotykanych marzeń sennych. Starożytni Egipcjanie uważali, że w snach pojawiają się bogowie. Zajmowali się także objaśnianiem snów, sądzili, że sny mają oparcie w rzeczywistości, której świadomość nie potrafiła postrzegać. Już 2000 lat p.n.e. Egipcjanie spisywali sny na papirusach. Sennik egipski z 1350 r.p.n.e. w zbiorach Muzeum Brytyjskiego od­różnia sny „dobre" i „złe", a także zawiera zaklęcia, mające pomóc w unikaniu konsekwencji nieprzyje­mnych czy nawet złowrogich snów.

Sennik Egipski rozróżnia typy snów. Trzy główne typy snów to:

• sny, w których bogowie domagają się czynów pobożnych,
• sny zawierające przestrogi (np. o nadcho­dzącej chorobie) lub objawienia oraz
• sny będące wyni­kiem rytuału.

Inkubacja snów - podobnie jak inne ludy bliskowschod­nie, Egipcjanie uważali, że sny mogą służyć jako wy­rocznie i przekazywać wiadomości od bogów. Najle­pszym sposobem uzyskania pożądanej odpowiedzi, zwłaszcza w chorobie, było wymuszenie, czyli „inku­bacja" snu (od tac. incubatio — wylęgać). W tym celu Egipcjanin udawał się do sanktuarium lub świątyni, np. słynnej świątyni w Memfis, gdzie przesypiał noc na specjalnym „łożu snów" w nadziei otrzymania boskiej rady, pocieszenia lub uzdrowienia we śnie. Chorzy wędrowcy zażywali specjalne mikstury bądź pościli celem wymuszenia snów.

Sennik Egipskinie jest jedynym znanym współczesnemu światu starożytnym sennikiem. Poniżej kilka innych przykładów.

Sennik asyryjski - Asyryjczycy uważali sny za omeny. Przykładowy sen spisany na glinlanych tablicach odnalezionych w Nineveh i pochodzący z okresu panowania króla Ashurbanipala, twierdzi, że jeśli człowiek we śnie wzbija się często w przestworza, straci wszystko, co posiada.

Sennik babiloński - Babilonczycy rozgraniczali sny na złe", czyli zesłane przez demony i "dobre", czyli zesłane przez bogów.

Sennik grecki - Grecy, jak inne ludy starożytne dzielili sny na "dobre" i "złe". Grecy wykonywali obrzędy, które powodowały samooczyszczenie się i poświęcenie. Przez dwa dni przed wejściem do świątyni musieli się powstrzymywać od seksu, jedzenia  oraz picia czegokolwiek prócz wody. Musieli także składać ofiarę ze zwierzęcia, przeznaczoną dla boga, którego chcieli przywołać we śnie. Grecy uważali także, że ludzie pojawiający się w ich snach, zamieszkują ąwiat podziemi.

Sennik hebrajski - Sny były częścią kultury religijnej starożytnych Hebrajczyków. Jako monoteiści uważali oni sny za głos jednego boga. Hebrajczycy rozróżniali też sny "dobre" i "złe", zsyłane przez złe duchy.

Sennik indiański - Wiele plemion indiańskich utwierdzonych jest w przekonaniu, że sny odkrywają ukryte pragnienia ich duszy. Członek plemienia o najbogatszych snach zostawał zwykle szamanem. Huronowie uważali, że dusza może być zaspokojona poprzez wyrażenie swoich pragnień we śnie. Irokezi próbowali wymusić spełnienie swych pragnień poprzez ich odgrywanie.

Sennik muzułmański - W świętej księdze Mahometa znajduje się podział między snami prawdziwymi, te zsyłane przez Boga, a fałszywymi. Radzi się odprawianie niektórych rytuałów w celu wymuszenia dobrych snów i obrony przed konsekwencjami złych snów. W okresie późniejszym tłumaczenia snów w kulturze muzułmańskiej była łączona z astrologią.

Sennik rzymski - Rzymianie wierzyli, że należy poznać życzenia bóstw. Cesarz August wydał nawet nakaz, iż każdy, kto miał sen opisujący sprawy państwa, musiał go opowiedzieć w miejscu publicznym. W Rzymie znaczenie snów było żywo omawiane w środowisku uczonych (wśród których najbardziej aktywny był Cyceron).

Sennik japoński - Do inkubacji snów istniały także świątynie (istnieją do dziś) na Dalekim Wschodzie. Japońscy cesarze, aby rozwiązać problemy polityczne, inkubowali sny w świątyni Shinto w USA na wyspie Kiusiu. Także pałac cesarza zawierał tak zwaną "salę snów" z łożem inkubacyjnym wykonanym z gładzonego kamienia.